الرَّحِم

قوم و خویش(ترجمه من عربی  محاضرات ایت الله میلانی رحمة الله علیه )

وَالَّذِينَ يَصِلُونَ مَا أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ يُوصَلَ وَيَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ وَيَخَافُونَ سُوءَ الْحِسَابِ(رعد/21) و آنها که پیوندهایی را که خدا دستور به برقراری آن داده، برقرار میدارند؛ و از پروردگارشان می‌ترسند؛ و از بدی حساب (روز قیامت) بیم دارند...                             

       آیه مورد بحث از آنجائیکه مطلق است دلالت می کند بر هر صله ایکه خدا به آن امر فرموده که از معروفترین مصادیق آن صله رحم است ، که به آن تأکید شده است .                                        

  " وَيَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ وَيَخَافُونَ سُوءَ الْحِسَابِ" این اشاره به آن است که ترک صله رحم مخالفت امرخدا است پس جا دارد مردم از خدا بترسند و آنرا ترک نکنند که ترک آن عمل زشتی است که در نامۀ اعمال آدمی ضبط می شود وباعث سوء حساب می گردد.                                                                                                   واژه  رَحِم :  لغت رَحِم به قوم و خویش اطلاق دارد؛ وبه قوم و خویش از آن جهت رَحِم و ارحام گفته اند که آنها از یک رَحِم خارج شده اند یعنی ریشة همه یک رَحِم است – ذورَحِم یعنی صاحب قرابت و ذوی الارحام یعنی صاحبان قرابت – الرَحِم یعنی خویشاوندان و هر آن کسانی که بین آنها نسب و خویشاوندی است و از ریشۀ آن الرحمة است و آن مهربانی و مرحمت و اینکه قومی به قومی دیگر رَحم نماید یعنی احسان است و به خدا فقط به معنی احسان و نعمت است. (فرهنگ قاموس القران)                                               حدیث: اخبار زیادی در بارۀ وجوب صلۀ رحم رسیده از آن جمله امام باقر(ع) می فرماید: رسول خدا (ص) فرمود: وصیّت و سفارش می کنم حاضرین و غائبین از امتم را و کسانی که هنوز بدنیا نیامده اند تا روز قیامت که صله رحم نمایند هر چند فاصله میان ایشان و رحم یکسال باشد بدرستیکه صلۀ رحم از اموری است که خدای تعالی آنرا جز دین قرار داده است (اصول کافی ج1 ص151)                                                                                              

   قطیعةالرحم- قطع کننده رَحِم:  قطع رَحِم از گناهان کبیره است و قطع کننده رَحِم جایگاهش بر طبق آیات قرآن در آتش است. قطع کننده رَحِم جز زیانکاران است و مورد لعن پروردگار قرار می گیرد. امام سجاد(ع) فرمود: در سه جا از آیات قرآن قطع کننده رَحِم و یاری قطع کننده رحم را لعن می کند:                                                                                           

فَهَلْ عَسَيْتُمْ إِنْ تَوَلَّيْتُمْ أَنْ تُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ وَتُقَطِّعُوا أَرْحَامَكُمْ(محمد/22)-                                                                                                                                     اگر (از این دستورها) روی گردان شوید، جز این انتظار می‌رود که در زمین فساد و قطع پیوند خویشاوندی کنید؟!        

                                                                                         

   وَالَّذِينَ يَنْقُضُونَ عَهْدَ اللَّهِ مِنْ بَعْدِ مِيثَاقِهِ وَيَقْطَعُونَ مَا أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ يُوصَلَ وَيُفْسِدُونَ فِي الْأَرْضِ ۙ أُولَٰئِكَ لَهُمُ اللَّعْنَةُ وَلَهُمْ سُوءُ الدَّارِ(رعد/25)                                    

  آنها که عهد الهی را پس از محکم کردن می‌شکنند، و پیوندهایی را که خدا دستور به برقراری آن داده قطع می‌کنند، و در روی زمین فساد می‌نمایند، لعنت برای آنهاست؛ و بدی (و مجازات) سرای آخرت!                                                                                        

   الَّذِينَ يَنْقُضُونَ عَهْدَ اللَّهِ مِنْ بَعْدِ مِيثَاقِهِ وَيَقْطَعُونَ مَا أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ يُوصَلَ وَيُفْسِدُونَ فِي الْأَرْضِ ۚ أُولَٰئِكَ هُمُ الْخَاسِرُونَ(بقره27)                                                                           

   فاسقان کسانی هستند که پیمان خدا را، پس از محکم ساختن آن، میشکنند؛ و پیوندهایی را که خدا دستور داده برقرار سازند، قطع نموده،و در روی زمین فساد می کنند؛اینها زیانکارانند.                                         اخبار زیادی هم در موضوع قطع رحم وارد شده است:                                                                                 

  رسول خدا (ص) فرمود: بدرستیکه در دشمنی با خلق (خصوصاً ارحام) زائل کننده است نه زائل کننده مو ، بلکه زائل کننده دین (کافی- باب قطع رَحِم)                                                                             

بدترین اعمال نزد خدا:                                                                                                     مردی به پیغمبر (ص) عرض کرد : کدام عمل نزد خداوند بدتر و مبغوض تراست ؟  فرمود: شریک قرار دادن برای او.                                                                                        

   گفت: پس از آن چیست؟                                                                                            

   فرمود: قطع رَحِم                                                                                              

    گفت : پس از آن چیست ؟ فرمود: امر به منکر و نهی از معروف(کافی باب صله رحم)                                                                                                    

قطع رَحِم عمر را کوتاه می کند:  امیرالمؤمنین علیه السلام در خطبه اش فرمود: بخداوند پناه می برم از گناهانی که نیستی را نزدیک می کند .       

   یک نفر گفت: آیا گناهانی هست که فناء را نزدیک کند؟                     

  فرمود: بلی! قطع رَحِم .  بدرستیکه خانواده ای که با هم جمع شوند و مواسات نمایند با یکدیگر ، خداوند رزق آنها را زیاد می فرماید و خانواده ای که از یکدیگر ببرند و جدا شوند خداوند ایشانرا از توسعۀ در رزق و طول عمر محروم می فرماید هرچند اهل تقوی باشند (همان)                                                                                       

    معنی صله و قطع رَحِم:    آیات و احادیث و روایات بسیاری در مورد صله و قطع رحم واردشده : صله رَحِم روزی را افزایش و طول عمر را زیاد و آثار وضعیه بسیاری بر جا می گذارد مثل زیاد شدن نسل. عکس آن قطع رَحِم روزی را کم و عمر را کوتاه می کند.  

                                                                           

آثار معنوی صله رَحِم : برای صله رحم آثار معنوی وجود دارد . صلۀ رَحِم موجب صفات جمیله ،حسن خلق ، سخاء و کرم می شود و با قطع رَحِم ، سوء خلق حاصل می شود . برای ایجاد آثار معنوی صلۀ رَحِم انسان ناچار است که در معاشرت ارحام رعایت حسن سلوک را بنماید و پس از تمرین و ممارست دارای ملکۀ حسن خلق می شود حتّی نسبت به دیگران و همچنین به برکت صلۀ رحم و تکرار آن دارای ملکۀ سخا و جود می شود و از مرض مهلک بُخل نجات پیدا می کند و نیز نَفسَش از مرض کینه و حسد پاک می شود و از بلای دشمنی با خلق راحت می شود – چون به سبب صلۀ رحم محبوب نزدیکان بلکه سایر خلق شده و از شَر آنها در امان خواهد بود. از آثار صلۀ رحم ، دیگر اینکه ، ایجاد محبّت و برادری و سعادت و عدم تفرقه بین فقیر و غنی است . علارغم اینکه اهل دنیا عادتش بر این است که در بین بستکان که صاحب جاه و مقام و مال و اعتبار باشد اورا وابسته نزدیک خود می داند و اگر فقیر و بی اعتبار باشد او را از خود جدا می کند هر چند نزدیک باشد ، در حالیکه در شرع مقدّس اسلام فرقی بین صله رحم بین فقیر و غنی اقارب وجود ندارد حتّی در دین اسلام سفارش بسیاری در حقّ فقرا شده است.                                           مراتب صلۀ رَحِم:                                                                       

   برای صلۀ رحم مراتب ودرجاتی است برطبق امکانات وقدرتهای مادیّه :   

   روایتی از امام صادق علیه السلام که فرمود: صله رحم کنید هر چند به جرعۀ آبی به رَحِم دادن باشد و این مرتبۀ نازله صله است -  کمترین مرتبه صله ، سلام کردن به رَحِم است و کمتر از آن پیغام سلام برایش فرستادن می باشد و همچنین در نبودنش برایش دعا کردن و در حضورش نیایش گفتن یا احترام گذاشتن است. چنانچه صله امرعرفی شد قطع رحم هم عبارت از هر امری است که در عرف بریدگی از آن فهمیده شود مانند سلام نکردن یا روترش کردن و یا رو بر گرداندن یا ترک احترام و ادب نمودن یا در سفر جواب نامه ندادن یا در حضر ترک دیدار یا مثلاً عیادت نکردن اگر مریض شود یا از سفر باز گردد و نظائر اینها.   شکی نیست که صدق عرفی قطع و صلۀ رحم بحسب زمان و مکان و مراتب ارحام و خصوصیات آنها فرق می کند. ممکن است عملی نسبت به رحم نزدیک قطع شود ولی نسبت به رحم دور قطع نباشد و یا ممکن است نسبت به رحم شریفی که دارای مقامی است قطع و نسبت به دیگری نباشد. البته در موارد شک باید جانب احتیاط را مراعات نمود که مبادا در گناه کبیرهِ قطع رَحِم واقع شد.                                                       

    دیگر اینکه ، ظاهر اطلاقات واردۀ در مقام آن است که فرقی در حرمت قطع رحم نیست بین اینکه رحم مسلمان باشد یا کافر ، شیعۀ دوازده امامی باشد یا از سایر فرقه های مسلمان ، عادل و پرهیز کار باشد یا فاسق و فاجر ، اجمالاً کفر وفسق سبب سقوط حقّ رَحِمیّت نمی شود . بغض امری قلبی و باطنی است .

 

 

 


برچسب‌ها: صلۀ رحم
+ نوشته شده در  دوشنبه دوازدهم خرداد ۱۳۹۹ساعت ۵:۱ ب.ظ  توسط فاطمه پورشفیع  | 

تلازم جهاد اصغر و جهاد اکبر در زمان کنونی:

تلازم جهاد اصغر و جهاد اکبر معنویتی دارد که موجب تقویت مقاومت مسلمانان در برهه های سیاسی و اجتماعی و دینی و فرهنگی می شود.در برهه سیاسی ، اتحاد مسلمانان قادر است زمینه سازطرحها و تاکتیها همراه با جریان قوی دیپلماسی دربرابر مشگلات جهانی وزورگویی و قوانین تهاجمی غربی باشد.در زمینه اجتماعی تلازم این دو قدرت(جهاد اصغر و جهاد اکبر) می تواند امنیّت را درداخل و ومرزهای کشور برقرار سازد که نقش مرکزیّت وزارت اطلاعات بسیار سنگین است و دیگر امنیّتی که به کوشش خود مردم حاصل می گردد بر اساس احترام به قوانین موجود در جامعه ای که در آن زندگی می کنند.در زمینه دینی (تلازم جهاد اصغر و جهاد اکبر)احترام به شرعیّت اسلامی که حاکم بر جامعه اسلامی است ، احترام به اولیای الهی ، حرکت معنوی در جهت رضای خدا با تقویت توحید و کسب معرفت، دوری از افکار پلید ، دوری از فساد و شیوه های زشت رفتاری، دینداری و تبلیغ دینی ،انتشار امر به معروف و نهی از منکراز مرز تا بطن کشور ، استفاده از دستورات قرآن و روایت ،اشاعه احکام الهی قولی ، فعلی، عملی، همانگونه که امروز جوانان دراردوهای جهادی بصورت پزشکی، سازندگی ، تبلیغی،امدادی، رسالت خود را به گوش جهانیان می رسانند. تلازم جهاد اکبر و جهاد اصغر در  زمینه فرهنگی وظیفه همه مردم مسلمان است . یکی از احکام شرعی واجب  برملّت مسلمانان انتظار فرج است پس برای محققّ شدن این امر مهّم ،همه مسلمانان وظیفه دارند تا در امور فرهنگی و سازندگی کوشا باشند و از بروز افکار باطل توسط فِرَقهای گوناگون و فضای مجازی ، و ترویج شبهات دینی ( این عقیده بسیار محکم است از زمان ائمه تا کنون ؛که دین از سیاست جدا نیست)جلوگیری کنند و وظیفه دیگر خنثی ساختن توطئه های دروغین در بازیهای سیاسی ،تا دین و فرهنگ اسلامی ازنفوذ افکار ناشایست دشمنان سالم ماند و حرکت روبه جلو داشته باشد، این همان مسیری است که رهبر انقلاب به عنوان گام دوّم انقلاب برای نسل آینده به تصویر کشاند تا حقانیّت دین اسلام در تمام لحظات زندگی مسلمانان حفظ گردد وبارهای اخلاقی و رفتاری و عملی متجلّی گردد تا جلوه مُلکی به ظهور امامتش بیانجامد .انشالله


برچسب‌ها: جهاد, اصغر, اکبر
+ نوشته شده در  چهارشنبه شانزدهم مرداد ۱۳۹۸ساعت ۳:۵۶ ب.ظ  توسط فاطمه پورشفیع  | 

 

روایات در مورد امانات:

محمّد بن ابراهیم النعمانی از زُراره در ذیل آیه فوق در تفسیر برهان؛ از امام باقر (ع) روایت آورد ؛ از تفسیر آیه ": إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُکُمْ.."سوال کردم ، فرمود: خداوند امر فرمود به امام که امانتها را به امام بعد برسانند و اورا نرسد که مخفی نماند ؛ آیا نشنیده ای آیه"..واذا حکمتم بین النّاس.." ای زراره آنان حکّام هستند و آیه خطاب به حکام است.

در الدر المنثور از سعید بن منصور وفاریابی و ابن جریر و ابن المنذر و ابن ابی حاتم از امیرالمؤمنین (ع) فرمود: حق بر امام است که حکم خدا را بگوید وامانت را رد کند وقتی اینطور کرد حق بر مردم است که گوش و اطاعت کنند و وقتی ایشان را خواند اجابت نمایند(المیزان جلد 8ذیل ایه)

پیامبر خدا(ص) فرمود: هیچ بنده ای نیست که معلوم شود به بازگرداندن امانت حریص است ، مگر اینکه خداوند متعال از طرف او ادای امانت کند.پس اگر بمیرد و امانت را بر نگردانده باشد و خداوند متعال بداند که برای باز گرداندن آن حرص می زده است خداوند بعد از مرگش کسی را بگمارد که آن امانت را از جانب او ادا کند(کنزالعمال34/46)

رسول الله(ص): مامن عبد یُعلم منه الحرص علی أداء الامانة إلاّ ادّی الله تعالی عنه فأن ماتَ و لم یُؤَدّها و قد علم الله تعالی منه الحرص علی أدائها قیّض الله تعالی من یُؤدِّیها عنه بعد موته..

ودائع الله= سپرده های خداوند

ای مردم ، از خدا بترسید و کتاب او را که پاسداریش را از شما خواسته است پاس دارید و حقوقش را که به ودیعه نزد شما سپرده است محافظت کنید زیرا که خداوند سبحان شما را بیهوده نیافریده و به حال خود بدون وظیفه و تکلیف رهایتان نکرده است."فالله الله ایها الناس فبما استحفظکم من کتابه واستودعکم من حقوقه فأنّ الله سبحانه و لم یخلُقُکم عبثا و لم یترککم سُدی"(نهج البلاغه خطبه86)

عبدالله بن عباس گوید: در ذی قار بر امیرالمؤمنین وارد شدم در حالی که کفش خود را وصله می زد به من فرمود : بهای این کفش چند است؟ گفتم: بهائی ندارد .

امام(ع) فرمود: بخدا سوگند این کفش وصله دار در نظر من از حکومت بر شما محبوبتر است مگر اینکه بتوانم با داشتن حکومت حقّی را برپا کنم یا باطلی را دفع سازم سپس بیرون آمد و برای مردم خطبه خواند.(نهج البلاغه خطبه 33)


 

+ نوشته شده در  پنجشنبه دوازدهم اردیبهشت ۱۳۹۸ساعت ۴:۲۷ ب.ظ  توسط فاطمه پورشفیع  |